Wat is Perudo?
Perudo, ook wel bekend als Liar's Dice of Dudo, is een spannend bluf- en dobbelspel uit Peru. Het spel is eeuwenoud en werd al gespeeld door de Inca's. In de moderne versie spelen 2 tot 6 spelers met elk 5 dobbelstenen en een beker om je worp verborgen te houden. Het doel is om als laatste speler nog dobbelstenen over te hebben.
Perudo combineert geluk met psychologie: je moet inschatten hoeveel dobbelstenen van een bepaalde waarde er op tafel liggen, terwijl je alleen je eigen dobbelstenen kunt zien. Bluffen, doorzien en slim bieden zijn de sleutels tot succes.
Spelregels van Perudo
Opzet
- Elke speler begint met 5 dobbelstenen en een beker.
- Alle spelers gooien tegelijkertijd hun dobbelstenen onder hun beker en bekijken alleen hun eigen worp.
- De enen (1) zijn jokers — ze tellen mee als elke waarde. Als iemand zegt "er liggen vier vijven op tafel", tellen alle enen ook als vijven.
Hoe werkt een ronde?
- Bieden: De eerste speler doet een bod, bijvoorbeeld "er liggen drie vieren op tafel". Dit is een schatting van het totale aantal dobbelstenen met die waarde (inclusief jokers) van alle spelers samen.
- Verhogen of twijfelen: De volgende speler moet het bod verhogen (meer dobbelstenen of een hogere waarde) of "Dudo!" roepen als hij denkt dat het bod te hoog is.
- Controleren: Bij "Dudo!" tillen alle spelers hun beker op. Als het bod klopt (er liggen minstens zoveel dobbelstenen), verliest de twijfelaar een dobbelsteen. Als het bod te hoog was, verliest de bieder een dobbelsteen.
- Nieuwe ronde: Iedereen gooit opnieuw met de dobbelstenen die ze nog hebben.
Speciale regels
- Enen zijn jokers: Bij het tellen van een waarde tellen enen altijd mee. Zijn er drie vieren en twee enen op tafel? Dan zijn er vijf "vieren".
- Bieden op enen: Je mag ook op enen bieden, maar het aantal moet minimaal de helft zijn van het vorige bod (afgerond naar boven). Als het vorige bod "zes drieën" was, moet je minimaal "drie enen" bieden.
- "Calza!" — In sommige varianten mag je "Calza!" roepen als je denkt dat het bod precies klopt. Als je gelijk hebt, krijg je een dobbelsteen terug!
- Palafico: Als een speler nog maar 1 dobbelsteen heeft, geldt een speciale ronde: enen zijn geen jokers meer en je mag alleen het aantal verhogen, niet de waarde.
Kansberekening bij Perudo
Bij Perudo is kansberekening cruciaal. Met 5 dobbelstenen per speler en enen als jokers, is de kans dat een willekeurige dobbelsteen een specifieke waarde toont (inclusief de joker) 2 op 6, ofwel 33,3%. Gemiddeld toont dus een derde van alle dobbelstenen op tafel de gevraagde waarde.
- 2 spelers (10 dobbelstenen): gemiddeld 3,3 per waarde
- 3 spelers (15 dobbelstenen): gemiddeld 5,0 per waarde
- 4 spelers (20 dobbelstenen): gemiddeld 6,7 per waarde
- 5 spelers (25 dobbelstenen): gemiddeld 8,3 per waarde
- 6 spelers (30 dobbelstenen): gemiddeld 10,0 per waarde
Een vuistregel: het gemiddelde is een goed bod. Bied je meer dan het gemiddelde, dan bluf je. Bied je minder, dan speel je veilig maar geef je weinig informatie weg.
Tips en strategie
- Tel je eigen dobbelstenen: Als je zelf twee vijven hebt, is de kans groot dat er meer vijven op tafel liggen.
- Gebruik het gemiddelde: Met 4 spelers liggen er 20 dobbelstenen. Gemiddeld zijn er 6-7 dobbelstenen van elke waarde (inclusief jokers).
- Bluf strategisch: Bluf niet te vaak, maar bluf op het juiste moment. Als je net een ronde hebt gewonnen met een eerlijk bod, verwacht niemand een bluf in de volgende ronde.
- Luister naar biedingen: Als een speler constant op vieren biedt, heeft hij waarschijnlijk veel vieren. Gebruik die informatie.
- Bied op enen als ontsnapping: Als het bod te hoog wordt, kun je overschakelen naar enen om het aantal te halveren en jezelf meer ruimte te geven.
Geschiedenis van Perudo
Perudo heeft zijn wortels in Zuid-Amerika, waar het al eeuwenlang wordt gespeeld. De legende wil dat de Inca-generaal Pizarro het spel naar Spanje bracht in de 16e eeuw. Het spel verspreidde zich over de wereld en kreeg verschillende namen: Liar's Dice in het Engels, Bluff in het Duits, en Perudo in het Spaans.
Het spel werd wereldwijd bekend door de film Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest (2006), waarin Captain Jack Sparrow een potje Liar's Dice speelt. Sindsdien is de populariteit van Perudo enorm gegroeid.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dobbelstenen gebruik je bij Perudo?
Elke speler begint met 5 dobbelstenen. Tijdens het spel verlies je dobbelstenen totdat je er geen meer hebt.
Wat zijn jokers bij Perudo?
De enen (1) zijn jokers bij Perudo. Ze tellen mee als elke waarde bij het tellen van een bod.
Hoeveel spelers kunnen Perudo spelen?
Perudo is geschikt voor 2 tot 6 spelers. Elke speler begint met 5 dobbelstenen en een beker. Het spel wordt leuker met meer spelers omdat er dan meer dobbelstenen op tafel liggen.
Wat betekent Dudo bij Perudo?
Dudo betekent 'ik twijfel' in het Spaans. Je roept Dudo als je denkt dat het bod van de vorige speler te hoog is. Alle bekers worden dan opgetild om te controleren of het bod klopte.
Wat is Calza bij Perudo?
Calza is een optionele regel waarbij je roept dat het bod precies klopt. Als je gelijk hebt, krijg je een verloren dobbelsteen terug. Als je het fout hebt, verlies je juist een dobbelsteen.